Πώς υπολογίζεται ο ΦΠΑ

Το καθαρό ποσό (καθαρή αξία) είναι η βάση υπολογισμού του ΦΠΑ. Ο φόρος προστίθεται επάνω στην καθαρή αξία και το άθροισμα των δύο δίνει το μεικτό ποσό που πληρώνει ο αγοραστής.

Με συντελεστή 24% και καθαρό ποσό 100 €: ΦΠΑ = 100 × 0,24 = 24 € και μεικτό = 100 + 24 = 124 €. Με συντελεστή 13%, το ίδιο καθαρό ποσό δίνει 13 € ΦΠΑ και 113 € μεικτό.

Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιείται συχνά όταν η επιχείρηση ορίζει τις τιμές της χωρίς ΦΠΑ και προσθέτει τον φόρο στο τιμολόγιο ή στην απόδειξη.

Σε λιανικές συναλλαγές ο καταναλωτής συνήθως βλέπει το μεικτό ποσό. Για να βρείτε την καθαρή αξία, διαιρείτε το μεικτό με τον συντελεστή συμπεριλαμβανομένου του φόρου — δηλαδή με (1 + συντελεστής).

Σημαντικό: δεν αφαιρείτε απλώς το ποσοστό από το μεικτό. Για παράδειγμα, με μεικτό 124 € και συντελεστή 24%, το καθαρό είναι 124 ÷ 1,24 = 100 € (όχι 124 − 24% = 94,24 €).

Με μεικτό 113 € και συντελεστή 13%: καθαρό = 113 ÷ 1,13 = 100 € και ΦΠΑ = 13 €. Με μεικτό 106 € και συντελεστή 6%: καθαρό = 100 € και ΦΠΑ = 6 €.

Αν το ποσό ΦΠΑ είναι γνωστό (π.χ. από τιμολόγιο ή λογιστική καταγραφή), η καθαρή αξία βρίσκεται διαιρώντας το ποσό ΦΠΑ με τον δεκαδικό συντελεστή.

Με ΦΠΑ 24 € και συντελεστή 24%: καθαρό = 24 ÷ 0,24 = 100 € και μεικτό = 124 €. Με ΦΠΑ 9 € και συντελεστή 9% (νησιά Αιγαίου, μειωμένος): καθαρό = 9 ÷ 0,09 = 100 €.

Αυτή η μέθοδος είναι χρήσιμη όταν αναλύετε παραστατικά όπου ο ΦΠΑ αναγράφεται ξεχωριστά και θέλετε να εξάγετε την καθαρή αξία ή το συνολικό ποσό.

Το καθαρό ποσό είναι η αξία πριν τον ΦΠΑ. Το μεικτό ποσό περιλαμβάνει και τον φόρο. Το ποσό ΦΠΑ είναι η διαφορά μεταξύ μεικτού και καθαρού — ή το προϊόν καθαρού επί τον συντελεστή, αν ξεκινάτε από την καθαρή αξία.

Ο συντελεστής ΦΠΑ εκφράζεται ως ποσοστό (24%, 13%, 6% στην ηπειρωτική· 17%, 9%, 4% στα νησιά Αιγαίου) ή ως δεκαδικός (0,24, 0,13, 0,06 κ.λπ.). Στους τύπους υπολογισμού χρησιμοποιείται ο δεκαδικός: 24% σημαίνει συντελεστής 0,24.

Για κάθε συναλλαγή ισχύει ένας εφαρμοστέος συντελεστής, ανάλογα με το είδος του αγαθού ή της υπηρεσίας και την περιοχή (ηπειρωτική ή νησιά). Η σωστή επιλογή συντελεστή είναι απαραίτητη για ακριβή αποτελέσματα.

Τα ποσά ΦΠΑ και μεικτά συνήθως εκφράζονται σε δύο δεκαδικά ψηφία (λεπτά ευρώ). Ο υπολογιστής σε αυτόν τον ιστότοπο στρογγυλοποιεί κάθε αποτέλεσμα στα δύο δεκαδικά, σύμφωνα με την καθημερινή πρακτική λιανικής τιμολόγησης.

Σε πολύπλοκες συναλλαγές ή μεγάλους όγκους γραμμών τιμολογίου, οι επιχειρήσεις εφαρμόζουν τους κανόνες που ορίζει η νομοθεσία και η λογιστική πρακτική για τη σειρά υπολογισμών και στρογγυλοποίησης. Για απλούς υπολογισμούς, η στρογγυλοποίηση ανά ποσό είναι επαρκής.

Ο υπολογιστής ΦΠΑ δέχεται οποιοδήποτε από τα τρία ποσά — καθαρό, μεικτό ή ΦΠΑ — και υπολογίζει αυτόματα τα υπόλοιπα δύο. Επιλέγετε την περιοχή (ηπειρωτική ή νησιά Αιγαίου) και τον συντελεστή (κανονικός, μειωμένος ή υπερμειωμένος).

Συμπληρώστε μόνο ένα πεδίο ποσού και πατήστε «Υπολογισμός». Τα αποτελέσματα εμφανίζονται στα υπόλοιπα δύο πεδία. Για τον πίνακα συντελεστών και παραδείγματα με καθαρό ποσό 100 €, δείτε τη σελίδα συντελεστών ΦΠΑ.